Ritmes › Latijns-Amerikaanse ritmes
3-2 son clave (twee maten) 1 (& 2) & (3 &) 4 (&) | (1 &) 2 (&) 3 (& 4 &)
Leer eerst Les 7: syncope en overbindingen
Clave is het patroon van vijf slagen dat het grootste deel van de Afro-Cubaanse muziek ordent. Het is genoemd naar de claves, het paar hardhouten stokken waarop het vaak wordt gespeeld, en werkt als sleutelpatroon: melodieën, baslijnen en drumpartijen zijn allemaal gebouwd om erin te passen, en het kan de muziek vormen ook als niemand het speelt. Son clave is de versie die wordt gebruikt in son, het lied- en dansgenre dat meestal wordt herleid tot het oosten van Cuba aan het eind van de negentiende eeuw, en in zijn nakomelingen als mambo en salsa.
Het patroon heeft twee helften. De driekant is tresillo (3 + 3 + 2) en de tweekant antwoordt met twee slagen op tel 2 en 3. Noord-Amerikaanse salsapartijen schrijven clave meestal over twee maten alla breve met achtste noten; hier wordt ze op dezelfde manier getoond in een 4/4-kader. De meeste Cubaanse musici schrijven haar nu in één maat 4/4 met zestiende noten, waar de slagen op 1, de 'a' van 1, de 'and' van 2, de 'and' van 3 en 4 vallen. Beide beschrijven hetzelfde ritme, en de laatste oefening gebruikt de vorm van één maat.
| Patroon | Tellen |
|---|---|
| 3-2 son clave (twee maten) | 1 (& 2) & (3 &) 4 (&) | (1 &) 2 (&) 3 (& 4 &) |
| 2-3 son clave (twee maten) | (1 &) 2 (&) 3 (& 4 &) | 1 (& 2) & (3 &) 4 (&) |
| Bas-tumbao | (1 & 2) & (3 &) 4 (&) |
| 3-2 son clave (één maat, Cubaanse stijl) | 1 (e &) a (2 e) & (a 3 e) & (a) 4 (e & a) |
Clave verandert nooit van vorm, maar een nummer kan op beide helften beginnen. Een nummer staat in 3-2 als de frasen en het akkoordverloop op de driekant beginnen, en in 2-3 als ze op de tweekant beginnen, dus je moet op beide plekken kunnen starten. Volgens drummer Bobby Sanabria, geciteerd door Peñalosa, werden de aanduidingen 3-2 en 2-3 in de jaren veertig in New York ontwikkeld door de in Cuba geboren Mario Bauzá, muzikaal leider van Machito and his Afro-Cubans. Veel Cubaanse musici gebruiken de termen helemaal niet.
Een tumbao is een herhalende begeleidingsfiguur. De klassieke son- en salsa-bas-tumbao is tresillo zonder de eerste noot: de bas speelt op de 'and' van 2 en op tel 4 en houdt de laatste noot vaak aan over de volgende eerste tel. Musici noemen deze twee slagen vaak bombo en ponche. Ze zijn gelijk aan de laatste twee slagen van de driekant, dus de bas herhaalt in elke maat de driekant. Omdat deze basis-tumbao één maat duurt, past hij bij zowel 3-2- als 2-3-nummers.
De ergste fout is de clave tegen het nummer in omkeren, waardoor al het andere in de band verkeerd klinkt. Bijna even erg is de derde slag van de driekant op de 'and' van 4 spelen: dat is rumba clave. Spelers haasten ook de tweekant en komen voor tel 2 binnen na de lange tussenruimte. Salsa is meestal veel sneller dan het oefentempo hier, dus bouw de snelheid geleidelijk op en blijf door de rusten heen tellen.