Ritmes › Latijns-Amerikaanse ritmes
6/8-puls 1 (2 3) 4 (5 6)
Leer eerst Les 9: driekwartsmaat Les 10: zesachtste maat
De chacarera is een dans voor paren en een liedvorm uit Santiago del Estero in het noordwesten van Argentinië; de naam wordt meestal in verband gebracht met chacra, een kleine boerderij. Ze is voor het eerst gedocumenteerd in het begin van de twintigste eeuw, in de publicaties van bandleider Andrés Chazarreta, en de stijl die de meeste mensen nu kennen werd gestandaardiseerd door de opnamen van Los Hermanos Ábalos in de jaren vijftig. Ze wordt gespeeld met gitaar, viool en zang, met de bombo legüero, een diepe trom met een uitgeholde boomstam als romp, die met stokken wordt geslagen op het vel (parche) en op de houten rand (aro).
Het ritme berust op sesquiáltera, de Spaanse naam voor dit soort hemiool: dezelfde maat gehoord als 6/8 (twee groepen van drie achtste noten) en als 3/4 (drie groepen van twee). In de begeleiding liggen de twee maatsoorten over elkaar. De hoge klanken, de rand van de bombo en de gedempte slagen van de gitaar (chasquidos), markeren de 6/8-tellen, terwijl de lage slagen op het trommelvel op tel 2 en 3 van de 3/4 vallen, een figuur die spelers de 'dos-tres' (twee-drie) noemen.
| Patroon | Tellen |
|---|---|
| 6/8-puls | 1 (2 3) 4 (5 6) |
| 3/4-laag (hemiool) | 1 (2) 3 (4) 5 (6) |
| Lage bombo-slagen (dos-tres) | (1 2) 3 (4) 5 (6) |
| Bombopatroon, rand en vel | 1 (2) 3 4 5 6 |
Melodieën beginnen vaak in 6/8 en sluiten af in 3/4, terwijl de begeleiding beide tegelijk laat doorlopen. De gebruikelijke accenten vallen op de tweede tel van een gepunteerde kwartnoot in de 6/8 en op de derde kwartnoottel van de 3/4, twee naburige achtste noten midden in de maat, gemarkeerd in de bombo-oefening. Tel 1 is vaak licht of wordt helemaal weggelaten en komt vooral bij cadensen duidelijk terug. Dat verschoven gewicht, met zijn belangrijkste steun op tel 3 van de 3/4, geeft de chacarera haar voorwaartse neiging.
Beschrijvingen van de gelaagdheid verschillen. Een les van Smithsonian Folkways zegt dat de melodie in 6/8 staat en de bombo in 3/4. Studies van de Universidad Nacional de La Plata door Octavio Taján en Sergio Mola beschrijven de bombo zelf als een instrument dat beide maatsoorten laat klinken, de rand in 6/8 en het vel in 3/4, en Taján merkt op dat de vraag of de chacarera 'in 6/8 of 3/4' staat nog steeds onder spelers en docenten wordt bediscussieerd. Deze pagina schrijft haar in 6/8 met de klik op de tellen van een gepunteerde kwartnoot en wisselt in de eerste oefening van maatsoort om de 3/4-laag te tonen.
Het volledige patroon in de oefeningen volgt het basispatroon van de chacarera in Mola's methode: rand op tel 1, vel, rand op de tweede 6/8-tel, dan twee velslagen, de laatste meestal een stuiter. Drummers variëren het sterk, wisselen van hand en zetten de eerste slag soms op het vel. Veelgemaakte fouten zijn de velslagen naar de 6/8-tellen trekken, tel 1 te sterk accentueren en de laatste stuiter de volgende maat in jagen.