Ritmische leeslessen › Les 13 van 19
Vijf tellen per maat, meestal gevoeld als 3 + 2.
5/4 heeft vijf tellen van een kwartnoot per maat. Hij wordt vaak gevoeld als een groep van drie gevolgd door een groep van twee, wat hem een hinkende, rusteloze swing geeft.
Tel de eerste paar keer alle vijf de tellen hardop. De meest voorkomende fout is terugvallen op vier.
| Figuur | Tellen | Kodály-lettergrepen |
|---|---|---|
| Vijf tellen | 1 2 3 4 5 | ta ta ta ta ta |
| Gevoeld als 3 + 2 | 1 2 3 1 2 |
Vijf tellen laten zich niet gelijk verdelen, dus een maat 5/4 hoor je bijna altijd als twee ongelijke delen: 3 + 2 of 2 + 3. Componisten tonen de groepering vaak met een gestippelde maatstreep of met de manier waarop de noten gebalkt zijn. Probeer deze oefeningen te voelen als 3 + 2.
Tel eerst "1 2 3 4 5" en schakel dan over op "1 2 3, 1 2" met een licht accent op elke 1. Een hele noot is één tel te kort om de maat te vullen. Een noot die de hele maat duurt, schrijf je als een gepunteerde halve noot met een overbinding naar een halve noot.
Het bekendste voorbeeld is "Take Five" van het Dave Brubeck Quartet, gegroepeerd als 3 + 2. Andere zijn het thema van "Mission: Impossible", "Mars" uit Holsts "The Planets" en het tweede deel van Tsjaikovski's Zesde symfonie, dat klinkt als een hinkende wals.